21 pryncyp «Mystectva vijny» Suń-czy dlja zastosuvannja v biznesi

Читати кирилицею
21 pryncyp «Mystectva vijny» Suń-czy dlja zastosuvannja v biznesi

Golovne pro knygu

Hto takyj Suń-czy

Suń-czy (kyt. tradyc.: 孫子; sprošč.: 孙子; pińїń: Sūn Zǐ; 544 — 496 do R.H.) — kytajśkyj strateg i myslyteľ. Avtor znamenytogo traktatu pro vijny ta strategiju «Mystectvo vijny». Jedynym svidoctvom togo, ščo Suń-czy buv istoryčnoju figuroju, je jogo biografija, napysana u II stolitti do našoї ery istorykom Symoju Cjanom, jakyj opysuje jogo jak generala knjazivstva U. Cej fakt robyť jogo sučasnykom odnogo z najvydatnišyh filosofiv davnih časiv — Konfucija.

Zgidno z tradycijeju, Suń-czy buv bezzemeľnym arystokratom, naščadkom dvorjan, jaki vtratyly svij status v naslidok vijśkovyh sutyčok 7-8 stoliť do Rizdva Hrystovogo (R.H.). Na vidminu vid biľšosti bezzemeľnogo dvorjanstva, predstavnyky jakogo buly mandrivnymy včenymy, Suń-czy pracjuvav najmancem. Pryblyzno u 512 roci do R.H., pislja zakinčennja traktatu «Mystectvo vijny», Suń-czy buv najnjatyj na posadu generala knjazivstva U. Za prypuščennjam, jogo bulo vbyto v 496 roci do R.H.

Ščo take «Mystectvo vijny»

«Mystectvo vijný» (kyt. tradyc.: 孫子兵法; sprošč.: 孙子兵法; pińїń: Sūn Zǐ bīngfǎ, doslivno: «Zakony vijny učytelja Sunja»; angl. The Art of War, «Mystectvo vijny») — starodavnij kytajśkyj traktat, avtorstvo jakogo prypysujeťsja generalu j strategu Suń-czy, ščo žyv naprykinci periodu Čuńcju abo ž na počatku periodu Čžańgo. Inši nazvy — Mystectvo Vijny, Traktat Suń Czy, Suńczy binfa. Traktat vykorystovuvaly u svoїh dijah polkovodci Takeda Singen, Vo Nguen Ziap; vin vykorystovujeťsja pid čas vijśkovogo navčannja v armiї SŠA, u tomu čysli u vijśkovo-morśkyh sylah (jakščo viryty Vikipediї).

Traktat skladajeťsja z 13 častyn, u kožnij z jakyh rozgljadajeťsja odyn aspekt vedennja vijny. Vvažajeťsja, ščo traktat buv providnym pidručnykom iz vijśkovoї strategiї ta taktyky svogo času. Opysani v traktati pryncypy ta ideї zberigajuť svoju aktuaľnisť ne tiľky dlja vijśkovoї spravy, a j dlja inšyh vydiv ljudśkoї dijaľnosti, v jakyh isnuje protystojannja j neobhidne strategične planuvannja, zokrema v biznesi ta menedžmenti.

Isnuje až try varianty perekladu traktatu Suń-czy (Suń-dzy) ukraїnśkoju movoju — Grygorija Latnyka (Arij, 2014), Sergija Lesnjaka (Vydavnyctvo Starogo Leva, 2015) ta Ganny Lytvynenko (KSD, 2016).

21 pryncyp «Mystectva vijny» Suń-dzy dlja zastosuvannja v biznesi

Ključovi tezy traktatu, jaki možna vykorystaty u sučasnomu biznesi

Poperednij analiz daje zmogu proklasty šljah do 50% peremogy

Jak ne dyvno, ta cej pryncyp vedennja bojovyh dij u starodavni časy ne vtratyv svojeї aktuaľnosti u naši dni. Provedennja konkurentnogo analizu, vyvčennja vidkrytyh danyh ta zastosuvannja prognoziv dlja skladannja sukupnosti orijentyriv na majbutnje — zaporuka vyboru same pravyľnyh krokiv u rozvytku biznesu. Biľše togo: sučasni realiї vse biľše obertajuťsja dovkola tak zvanogo «pryncypa Pareto» — 80% uspihu daje 20% dokladenyh zusyľ, jakščo obraty vyključno pravyľni naprjamky analizu ta vidpovidnyh dij.

Uspišna armija vstupaje v bij, tiľky zabezpečyvšy sobi umovy dlja triumfu

Pidgotovka do vyhodu produktu čy kompaniї na rynok važlyva, adže bez neї vy — švydše za vse — opynytesja sered velykoї kiľkosti krašče pidgotovanyh konkurentiv, jaki vže napered «prokrutyly» možlyvi scenariї rozvytku podij. Aby ne staty žertvoju «obstavyn», slid podbaty pro peredumovy, za jakyh vaš biznes zmože vygraty.

Kiľkisť vojakiv ne je vyrišaľnoju perevagoju čy faktorom peremogy

Jakščo vy vvažajete, ščo dlja startu vam potriben velykyj ofis čy komanda z 50 ljudej, ne pospišajte z cym. Vygrajuť ne ti, u kogo najbiľša komanda čy najbiľši startovi kapitaly. Zreštoju, kolyś naviť Amazon, Alibaba ta PayPal vmiščalysja v ofisah zavbiľšky zi zvyčajnu kimnatu.

Reguljarne vykonannja nakaziv — oznaka doviry do komandyra

Pobuduvaty uspišnu kompaniju možna lyše za umov, koly bačennja ta instrukciї kerivnykiv vykonujuťsja na usih lankah pryjnjattja ta vtilennja rišeń ščodo produktu ta poslug kompaniї. Jakščo «soldaty» počynajuť sabotuvaty slova ta včynky «generala», vynykaje sum’jattja ta peredumova dlja švydkoї porazky.

Komandujučyj ani napadaje, ni vidstupaje zarady zvytjag: jogo golovna cinnisť ta meta — ce jogo ljudy

Možna skiľky zavgodno govoryty pro metu, zavdannja ta misiї kompaniї, ale bez kadriv, jaki dopomožuť їh realizovuvaty ta pidtrymuvaty na naležnomu rivni, use ce tak i zalyšyťsja krasyvymy tezamy zi zvitiv ta korporatyvnyh prezentacij. Tož ne zabuďte podbaty pro ljudej u svoїh upravlinśkyh rišennjahZelene derevo biznesu — 17 urokiv dlja menedžera vid CEO Rakuten.

Dlja peremogy slid znaty i voroga, i sebe

Ščoby konkurenty ne mogly zdolaty vas vže na rannih etapah vyhodu na rynok, varto znaty nasampered ne їhni, a vlasni slabki miscja. Zaznaty porazky možna j todi, koly vy ne znajete pro «bombu», pryhovanu v nepravyľno pobudovanij vnutrišnij komunikaciї čy nekompetentnosti pevnyh kadriv v okremyh viddilah startapu čy kompaniї.

Zabobony ta plitky u vijśku škodjať zgurtovanosti

Typovyj ofis ne pozbudeťsja spokusy plitok ta čutok. Odnak zavdannja kerivnyka naviť nevelykoї komandy — minimizuvaty pošyrennja nedostovirnoї informaciї ta ne zaohočuvaty «pidkylymni» intrygy, jaki škodjať zgurtovanosti ta znyžujuť doviru koleg odne do odnogo.

Gniv — poganyj pomičnyk dlja startu

Zgadajte, jak často vy pryjmajete rišennja impuľsyvno, pid vplyvom negatyvnyh emocij čy rozdratuvannja? Jakščo u vašij praktyci ce zustričajeťsja dovoli často, možlyvo, slid peregljanuty svoї pidhody do upravlinnja ljuďmy ta navčytysja ne vtračaty duševnu rivnovagu čerez dribnyci.

Špygun u vorožomu tabori — ključ do perevagy

Insajderstvo — rič, zaboronena zakonodavstvom biľšosti cyvilizovanogo svitu. Prote inkoly zv’jazky ta znajomstva iz predstavnykamy kompanij-konkurentiv možuť naštovhnuty vas na informaciju čy ideї, jaki možuť staty korysnymy j u vašij roboti. Slidkujte za konkurentamy, ale ne dlja togo, aby kopijuvaty їhni diї, a ščoby bačyty, de vony pomyljajuťsja i v jakyh vypadkah možna skorystatysja šansom, ščo vypadaje vam.

U rusi ty povynen buty švydšym za viter, u poviľnomu marši — spokijnym ta tajemnyčym, nemov lis; koly napadaješ, musyš buty nyščivnym, jak vogoń; otaboryvšyś, stań nezvorušnym, jak gora

Pravyľnyj vybir taktyky ta strategiї zaležno vid sytuaciї, ščo rozgortajeťsja na rynku čy u vašij rynkovij niši — oś odne iz ključovyh zavdań sučasnogo top-menedžera.

21 pryncyp «Mystectva vijny» Suń-dzy dlja zastosuvannja v biznesi

U tryvalij vijni godi vygraty

Zatjaguvannja protystojannja z konkurentom na rynku škodyť naviť velykym korporacijam, ne kažučy vže pro startapy. Same tomu jurysty domovljajuťsja pro zalagodžennja sudovyh protystojań ta jurydyčnyh kolizij naviť iz najzapeklišymy konkurentamy pid čas patentnyh vijnČomu patenty važlyvi: zvit ščodo ukraїnśkyh innovacij. Tryvala boroťba vysnažuje finansy učasnykiv ta j rynok v cilomu — tož jakščo «vojujete», namagajtesja zdobuty peremogu odrazu, a ne roztjaguvaty protystojannja na roky.

Neperemožnisť zaležyť vid tebe, vrazlyvisť voroga — vid ńogo samogo

Jakščo vy perekonani, ščo zmožete «pobyty» konkurentiv «їhńoju zbrojeju», viddamo naležne vašij samovpevnenosti, prote zaklykajemo j do zdorovogo ğluzdu. Naspravdi pomylka top-menedžeriv kompaniї-konkurenta dasť vam biľše šansiv na vygraš, aniž postijni vaši namagannja graty za čužymy pravylamy. Tož zosereďteś ne na kopijuvanni, a na zmicnenni sebe ta svoїh oryginaľnyh perevag.

Spravžnja strategija — ce zbyrannja plodiv sytuacij, z jakymy stykajemosja po dorozi

Možlyvo, kolyś u biznesi buly časy, koly možna bulo propysaty kroky kompaniї na 5-10 rokiv napered — a potim lyše vtiljuvaty use zaplanovane. Prote podyviťsja na «jedynorogiv» sučasnosti: vony robljať pivot ta transformujuť MVP-produkty22 servisy, aby skonstrujuvaty MVP-startap nastiľky často, naskiľky ćogo vymagaje rynok ta sytuacija navkolo nyh.

Majster obyraje pozyciju, de porazka nemožlyva

Ne slid pospišaty z krokamy proty konkurentiv. Tak, u korotkostrokovij perspektyvi vony možuť vygravaty u vas. Prote obravšy ti naprjamky rozvytku, de vaša kompanija stane liderom, vy možete zdobuty u dovgostrokovij perspektyvi nabagato biľše klijentiv ta grošej, aniž zoseredyvšyś na tymčasovyh peremogah u śogodenni.

Horošyj lider rozstavljaje svoїh ljudej tam, de vony prynosjať maksymum korysti

Nemaje žodnogo sensu v usih kapitalah čy innovacijah, jakščo u vašij komandi ljudyna, zdatna generuvaty stabiľnu vyručku, zajmajeťsja rutynnymy zavdannjamy, jaki može vykonuvaty menš kvalifikovanyj pracivnyk.

Vijśko-peremožeć ne maje stabiľnoї pozyciї ta formy

Teza, jaka čudovo pidhodyť pid kompaniї z goryzontaľnym menedžmentom. Zbudovani zgory donyzu kompaniї z ofisom u 12-poverhovij budivli, jaki desjatylittjamy zberigaly nezminnu strukturu rady dyrektoriv ta načaľnykiv viddiliv, davno vidijšly u mynule. Na perše misce v usih sferah vyhodjať komandy, jaki často naviť ne majuť postijnyh ofisivZasnovnyk GitLab nazvav kompaniju ukraїnśkoju i gotovyj najmaty v Ukraїni biľše ljudej dlja soteń svoїh spivrobitnykiv. Dlja peremogy vam ne potribna ijerarhija — vam potribni ljudy, ideja, zdatnisť prystosovuvatysja do zmin ta dijaty vidpovidnym čynom.

Mystectvo generala poljagaje u tomu, ščoby nihto ne znav, pro ščo vin dumaje

Na dumku odrazu spadaje pryklad Stiva Džobsa. Usi ideї, jaki vin svogo času prezentuvav — vid «ajpoda»iPod (2001-2017) — na spomyn pro slavni časy ta «ajfona»Prodaži novyh oficijnyh iPhone j Apple Watch startujuť v Ukraїni 19 žovtnja do muzyčnyh servisiv ta planšetiv — vydavalysja nezrozumilymy i takymy, ščo majuť «sumnivnu» cinnisť dlja spožyvača. Nyni usim cym korystujuťsja sotni miľjoniv ljudej na planeti, i ci ideї ta їhnje vtilennja ne prosto perežyly svogo Golovnogo Marketologa, ale j staly zvyčnoju skladovoju našogo povsjakdennja. Čy možna bulo «pronyknuty» v dumky Džobsa ta peredbačyty, ščo jogo perekonannja v uspihu novynok maje bodaj jakeś racionaľne obğruntuvannja? Fraza, jaku prypysujuť Džobsu, zvučyť tak: «Naše zavdannja — ne zapytuvaty pokupcja, ščo vin hoče. Naše zavdannja — rozpovisty jomu, ščo same ce vin hoče».

Vygrašnyh strategij nikoly ne povtorjujuť

Jakščo vy vpevneni, ščo možna skopijuvaty recept uspihu Facebook, Apple, Microsoft čy šče kogoś iz kompanij «velykoї sotni» — na vas čekatyme rozčaruvannja. Te, ščo spracjuvalo dlja «mafiї PayPal» ta peršyh uspišnyh kompanij Kremnijevoї Dolyny, u 2018-2019 rokah vže ne pracjuje. Vam dovedeťsja postijno «vynahodyty» inši sposoby, taktyky, produkty, marketyngovi pryjomy, ščoby pidkoryty vymoglyvogo spožyvača, zacikavyty ta utrymaty pokupciv, peremogty konkurentiv, jaki postijno «pidigrivajuť» rynok.

Spravžnja skromnisť zaležyť vid bezmežnoї samovpevnenosti

U sučasnomu sviti čy ne najtypovišym prykladom možna vvažaty odnogo z najvidomišyh bagatiїv Kytaju — Džeka Ma. Včyteľ anglijśkoї iz bidnoї rodyny, kotryj dovgyj čas, stavšy miľjarderom, nosyť nepokazni kostjumy, tak i ne zrobyv sobi žodnyh plastyčnyh operacij i ne kupuvav park dorogyh avtivok. Odnočasno vid samogo zarodžennja internet-ekonomiky Kytaju vin demonstruvav prosto boževiľnu vpevnenisť u tomu, ščo kytajcjam potriben internet i potribni sajty (naviť todi, koly dlja zapusku vlasnogo serveru treba bulo otrymaty kupu dozvoliv vid kytajśkoї vlady, a kraїna bula nabagato zakrytišoju, niž u 2018-mu).

Ne spodivajtesja, ščo vorog ne pryjde, a pokladajtesja na svoju gotovnisť, čekajučy zustriči z nym

«Blakytnyj okean» (seredovyšče, de konkurencija je nyźkoju, a umovy dlja oryginaľnyh idej — spryjatlyvymy, — prym.red.) zakolysuje. Legko perekonaty sebe, ščo u vašij niši nemaje inšogo lidera, okrim vas. Ta čy bude ce vidpovidaty dijsnosti vže za rik? Švydše za vse, ni. Tomu slid pidgotuvatysja do pojavy konkurentiv ta peretvorennja «blakytnogo» okeanu na «červonyj» šče todi, koly nemaje žodnyh oznak zagostrenogo protystojannja.

Odna zi stratagem boroťby — stvoryty ščoś z ničogo

Skiľky b vy ne govoryly pro neobhidnisť zavždy spyratysja na resursy, ljudej, investyciї čy zv’jazky, oryginaľne bačennja ta vminnja znajty vyhid čy «vynajty» novyj sposib prosuvannja tovariv, rozvytku poslug čy zminy pozycionuvannja kompaniї važyť nabagato biľše. Legko buty liderom, koly v tebe «vse je» — odnak zavdannja dlja startapiv ta kompanij najčastiše poljagaje u tomu, aby navčytysja dijaty v umovah deficytu (kadriv, grošej, idej). Jak tiľky vy opanujete ce vminnja, odrazu zmožete peremogty u «vijni» za rynok.

Diznatysja biľše pro mystectvo strategiї možna, prydbavšy knygu «Mystectvo vijny»