Dyviťsja pid nogy, estonci — jak roboty vyhodjať na vulyci Tallina

Читати кирилицею
Dyviťsja pid nogy, estonci — jak roboty vyhodjať na vulyci Tallina

Vony maleńki, mobiľni j na kolesah. Nevdovzi po trotuarah Tallinna kursuvatymuť nevelyčki roboty, jaki dostavljatymuť їžu, napoї abo buď-jakyh inšyj tovar. Їh vyrobljaje estonśka kompanija Starship Technologies, čyї innovacijni roboty vže dostavljaly obidy v dejakyh mistah SŠA ta Jevropy. Neščodavno misceva vlada v amerykanśkyh štatah Virdžyniї ta Ajdaho dala «zelene svitlo» cij iniciatyvi, — a teper dostavljaty obidy za dopomogoju robotiv dozvolyly j v Estoniї. Vidpovidnyj zakonoproekt uhvalyv parlament v Tallinni, zrobyvšy cym Estoniju peršoju kraїnoju JeSŠčo vam varto znaty pro rouminğ u kraїnah JeS, jaka oficijno «pustyla» їh na svoї trotuary.

Cvobodu robotam — ale za pravylamy

Zvisno, isnuje kiľka pravyl ta obmežeń. Napryklad, ščodo rozmiru:

  • roboty ne možuť buty vyščymy, niž 1 m,
  • ne dovšymy za 1,2 m,
  • vaga maje ne perevyščuvaty 50 kg.

Takož їm dovedeťsja dotrymuvatysja obmežennja švydkosti — 6 km/god. Krim togo, їh dozvoleno vypuskaty lyše bilogo koľoru z jaskravymy reflektoramy dlja vydymosti vnoči. Estonśka kompanija Starship vže vyrobljaje pidhodjaščyh «pracivnykiv», ščo vidpovidajuť vsim kryterijam, ale na rynku vony odnoznačno ne jedyni — kompaniї Dispatch i Marble v Kaliforniї proponujuť shožyj servis.

Ale te, ščo Estonija stala odnijeju z peršyh kraїn, jaki prosuvajuť cju ideju — ne sjurpryz. Tempy rozvytku informacijnogo suspiľstva u cij kraїni vražajuť. Same tut buď-de možna «zapravyty» elektromobiľKorotka istorija elektromobiliv u sviti, je možlyvisť golosuvaty onlajn ta staty «digital-gromadjanynom» bez potreby vlasne fizyčno znahodytysja u kraїni. Tož nedyvno, ščo ofis Starship Technologies roztašovanyj v Estoniї, a spivzasnovnyk Ahti Gejnla — estoneć.

Krytyčni golosy

Cju dovoli prostu ideju ne tak prosto «prosunuty» kriź labirynty deržavnogo aparatu. Vlada dejakyh kraїnah ne pospišaje uhvaljuvaty zakony, jaki b dozvolyly rozvyvaty cju tehnologiju i speršu «pustyty» roboty na trotuary. Neščodavno predstavnyk miśkoї rady San-Francysko Norman Ji vnis propozyciju z vymogoju pro te, ščob zaboronyty robotam kursuvaty trotuaramy mista z mirkuvań bezpeky. Ce pytannja hvyljuje j politykiv ta čynovnykiv u inšyh kraїnah. Ščo ž u vypadku, jakščo šestykolisnyj aparat z dostavky picy zib’je pensionera na vulyci? Čy dytynu?

«Roboty navčeni ne stvorjuvaty nebezpeku čy nevpevnenisť dlja pišohodiv ta dijaty bezpečno i vidpovidaľno», — stverdžuje Genri Garris-Burlard, jakyj keruje marketyngovym viddilom kompaniї Starship.

— Bezpeka — naš priorytet, otže mašyny buduť obladnani čyslenymy programnymy ustanovkamy dlja garantuvannja bezpeky dijaľnosti, zokrema systemoju poperedžuvaľnyh sygnaliv, vidstežuvannjam ruhiv navkolo, kamer ta unikaľnym mehanizmom blokuvannja.

Krim togo, predstavnyk kompaniї nagolosyv, ščo roboty stanuť korysnymy u tomu čysli j dlja pensioneriv, oskiľky zmožuť dostavljaty їm їžu abo liky u najkorotši terminy ta buď-koly. Tomu hvyljuvatysja pro te, ščo roboty zib’juť babusju, ne varto. Predstavnyky kompaniї zapevnjajuť, ščo mašyny dostatńo rozumni, aby unyknuty ćogo. Čy spravdi ce tak — stane vydno todi, koly šestykolisni pomičnymy masovo vyjduť na dorogy j trotuary. Ale poky ščo argumenty vygljadajuť dosyť perekonlyvymy z ogljadu na te, ščo zaraz rozrobljajuťsja nabagato skladniši mehanizmy (na kštalt avtivok iz avtopilotomIlon Mask rozpoviv, koly čekaty novyh modelej Tesla čy litakiv).

Jak buty z miśkym ruhom?

Utim, je šče dva pytannja, pov’jazanyh z bezpekoju, jaki figurujuť u dyskusiї. Perše — čy zbiľšyťsja natovp? Populjaryzacija elektronnoї komerciї vže vplynula na miśkyj ruh — často na trotuarah možna pobačyty nevelyki vantažni avto, jaki zupynylysja deś na kiľka hvylyn, aby dostavyty zamovlenyj tovar. Neridko na ci «kiľka hvylyn» vony zupynjajuťsja v nedozvolenyh miscjah. Otže, roboty, jaki ruhatymuťsja trotuarom, zmožuť dopomogty vyrišyty cju problemu — zmenšyty zavantaženisť vulyć i nepravyľno pryparkovanyh avto.

Ale z inšogo boku, pravozahysnyky b’juť na spoloh. «Trotuary isnujuť dlja togo, ščob po nyh hodyty», – stverdžuje predstavnycja organizaciї Walk San Francisco:

— Ja ne dumaju, ščo vymagaju zabagato, koly prošu speršu doslidyty naši gromadśki miscja i te, dlja čogo my їh hočemo vykorystovuvaty.

Inšymy slovamy roboty dostavky čergovyj raz pidnimajuť fundamentaľne pytannja pro te, ščo u sučasnyh mistah je zabagato miscja dlja mašyn«Akupunktura mista» — tym, hto vidkryvaje misto dlja vsih i vodnočas zamalo — dlja ljudej. Jakby trotuary buly šyršymy, a velodorižok bulo biľše, problemy z robotamy, jaki ruhajuťsja poviľno, možna bulo b unyknuty.

Estonija — sered lideriv v sferi digital

Nagadajemo, u 2017 roci Estonija zajnjala dev’jate misce z-pomiž jevropejśkyh kraїn u spysku, skladenomu Jevrokomisijeju. Cej rejtyng vymirjuje pronyknennja cyfrovyh tehnologij do ekonomiky v suspiľstvi ta deržavnyh ustanovah. Estoniju vyperedyly Danija, Finljandija, Švecija, Niderlandy, Ljuksemburğ, Beľgija, Spolučene Korolivstvo ta Irlandija. Perše misce u Jevropi Estoniї distalosja u rejtyngu ščodo poslug elektronnogo administruvannja, odnak kraїna poky ščo «ne dotjaguje» do analogičnogo rivnja, koly jdeťsja pro vykorystannja cyfrovyh tehnologij u pryvatnomu sektori.