💌 Na sajti Prezydenta z’javylasja petycija ščodo vprovadžennja ukraїnśkoї latynky — jak pidtrymaty

Читати кирилицею
💌 Na sajti Prezydenta z’javylasja petycija ščodo vprovadžennja ukraїnśkoї latynky — jak pidtrymaty

Zmist petyciї

Za osnovu dlja petyciї vzjatyj Manifest ukraїnśkoї latynky Na chasi, opublikovanyj u 2017 roci pid čas zapusku vydannja. Avtorom manifestu je vydaveć Na chasi Oleksij Fedorov.

Zokrema, v teksti petyciї zaznačajeťsja:

Vprovadžennja ukraїnśkoї latynky zrobyť movu pryvablyvišoju dlja vyvčennja inozemcjamy, ta j zagalom prostišoju dlja opanuvannja, zvažajučy na te, ščo latynśki litery vmije čytaty vsja planeta

Valerija Čekalkina, avtorka petyciї

Krim togo, ukraїnśka mova stane peršoju za kiľkistju nosiїv sered latynyzovanyh slov’janśkyh mov, otže biľše inozemciv obyratymuť її dlja vyvčennja. Sered inšyh argumentiv:

  • Ukraїnśka stane zrozumilišoju susidam
  • Latynka — peršyj krok do anglijśkoї jak universaľnoї movy spilkuvannja
  • Knygodrukuvannja ta knyžkovyj dyzajn otrymajuť novyj poštovh
  • Znykne haos u vulyčnyh pokažčykah, tablyčkah, vyviskah ta zovnišnij reklami

My rozpytaly pro petyciju її avtorku, Valeriju.

Detaľniše čytajte u našomu Manifesti.

Jak pidtrymaty petyciju

Petycija znahodyťsja na sajti Prezydenta Ukraїny. Dlja togo, ščob її pidtrymaty, vam potribno zarejestruvatysja — dlja ćogo potribno pidtverdyty svoju osobystisť za dopomogoju BankID, elektronnym cyfrovym pidpysom abo za dopomogoju podatkovogo nomera (IPN).

Ukraїnśka latynka — zvidky ideja

Vperše latynśku abetku zastosuvaly dlja zapysu ukraїnśkoї movy šče u XVII storičči. U podaľši roky drukovani tvory ukraїnśkoju latynkoju zustričalysja naviť u Harkovi.

Foto: Vikipedija

Centralizovanyj ruh za vprovadžennja ukraїnśkoї latynky počav nabyraty oberty z XIX storiččja. Z togo času bulo stvoreno kiľka variantiv ukraїnśkoї latynky, i odyn iz nyh naviť nablyzyvsja do oficijnogo zatverdžennja. Mova jde pro tak zvanu «їrečkivku» čeśkogo slavista Jozefa Їrečka.

Cej variant ukraїnśkoї latynky dijšov do ministerśkoї komisiї Avstrijśkoї imperiї, ale zustrivsja zi sprotyvom z boku dejakyh galyćkyh kuľturnyh ta polityčnyh dijačiv.

Ukraїnśka latynka śogodni

Na chasi narazi je peršym v Ukraїni vydannjam, jake vyhodyť dvoma versijamy ukraїnśkoї abetky — kyrylyceju ta latynkoju. My vykorystovujemo vlasnyj variant latynky, rozroblenyj vydavcem Na chasi Oleksijem Fedorovym, jakyj maje kiľka važlyvyh novacij ta sproščeń porivnjano iz variantamy z mynulyh stoliť, ščo robyť jogo biľš adaptovanym do potreb same sučasnoї movy.

Zokrema, proponujeťsja zberegty literu Ї jak harakternu dlja ukraїnśkoї movy, a takož ne vyokremljuvaty zvuky «dz» ta «dž» okremymy literamy.

Voseny mynulogo roku vydavnyctvo «Zaliznyj tato» takož prezentuvalo? Vyjšla «Eneїda» ukraїnśkoju latynkoju z iljustracijamy na temu vijny na shodi kraїny klasyčnyj tvir Ivana Kotljarevśkogo «Eneїda» ukraїnśkoju latynkoju. Na dumku golovnogo redaktora projektu Dmytra Savčenka, vykorystannja latynky zamisť kyrylyci dopomože Ukraїni švydše staty častynoju cyvilizovanogo svitu.

Sprobuvaty latynku

Ščoby pročytaty cju novynu ukraїnśkoju latynkoju, perejdiť za posylannjam i vpevniťsja, ščo ce naspravdi zovsim ne važko. A na storinci manifestu možna takož sprobuvaty latynyzuvaty vlasnyj tekst. Interfejs dlja latynyzaciї znahodyťsja znyzu storinky.