10 cytat Oksany Zabužko pro literaturu, naciju ta suspiľstvo

Читати кирилицею
10 cytat Oksany Zabužko pro literaturu, naciju ta suspiľstvo

Cikavo, ščo ćogorič deń narodžennja vidomoї pyśmennyci spivpav iz peršym dnem Forumu VydavcivOpublikovano programu juvilejnogo 25-go Forumu Vydavciv u Lvovi. Prote oskiľky Oksana Stefanivna — zavždy džerelo cikavyh dumok, obraty my vyrišyly її vyslovljuvannja nasampered ne pro literaturu, a pro suspiľstvo zagalom.

Pro vladu ta suspiľstvo

— Deputatstvo v Ukraїni — tjažka psyhična hvoroba z usima oznakamy vtraty počuttja reaľnosti.

— V ljudyni obov’jazkovo maje buty systema cinnisnyh reğuljatoriv, ščob її «ne poneslo». V kogoś ce strah Božyj, v kogoś «mama rozkazala, čogo ne možna», u kogoś, jak Prohaśko pysav, «50 profiliv za spynoju», jaki ne dajuť tobi zrobyty negidnyj včynok, i ce vže kuľtura – take počuttja solidarnosti ne tiľky z žyvymy, a j mertvymy, soromu pered Stusom čy Gete… Rizni možuť buty reguljatory – ale obov’jazkovo maje buty ščoś, ščo biľše od vlasnogo «ja».

Pro literaturu

— Perša i golovna zapoviď pyśmennyka: Ne zbrešy. Zdavalosja b, prosto. Ta same vona, koly trymatyś її poslidovno, j robyť literaturu nebezpečnoju profesijeju — jak u aľpinista abo vodolaza.

— Zamisť robytysja majstramy času, my staly jogo brancjamy.

— Vsi komercionalizuvalysja i pyšuť romany. Naviť te, ščo možna vmistyty u korotke opovidannja, vydajuť na sto storinok.

Pro naciju ta її perspektyvy

— Ukraїna perestaje buty takoju dykoju ekzotykoju, jak ce bulo šče donedavna. Prykro, ščo dlja ćogo treba bulo krovoprolyttiv, ščob ljudy počynaly čuty inši kuľtury, inšyh ljudej, i znykalo oce samovdovolennja.

— Nacija, kotra myslyť pro svit i sebe v ńomu kategorijamy pozyčenoї movy, nemynuče myslyť nesamostijno.

Pro flešmoby ta kuľturni kody

— Na francuźkij dytjačij rozmaľovci, mapi svitu, zobraženo Ejfelevu vežu – zrozumilo, bačyť francuźke dytjatko, ce Francija. Trošky pivdenniše – italijśkyj «čobitok», na ńomu – Pizanśka veža, trošky pivničniše – Kolizej, šče trohy pivničniše — velykyj krasyvyj mlyn, zrozumilo, ce Gollandija. Šče pivničniše na pivostrovi sydyť andersenova rusalońka – zrozumilo, Danija. Berlinśka televeža, Akropoľ, a oś tut – rostuť jalynky. Počynajučy, lyboń, vid Čehiї. Vsja tak zvana Centraľna i Shidna Jevropa – ce misce, de rostuť jalynky, katajuťsja na lyžah, i pryblyzno na rivni Odesy — snigovyčok. I zrazu za cijeju terytorijeju — sobor Vasylija Blažennogo. I dali — matŕošky.

— «A v čem prykol?» — pytajuť sluhači Šufutinskogo [pro frazu «Osiń — ce čas rozbigatysja po rusyfikovanyh mistah» — prym.red.]. I sluhači Čubaja/Moskaľcja їm iz gotovnistju pojasnjujuť — z linkamy, cytatamy i t.d. Symetryčnoї reakciї nemaje, «dzerkalky» vse šče ne vyhodyť — nihto ne pytaje vgolos: «tju, a naviščo perevertaty kalendar? a hto takyj Šufutinskij?» Jak pysala (hoč formaľno z inšogo pryvodu) Simona de Bovuar, «oś ce j značyť – buty drugoju stattju» (čytaj – dyskryminovanoju menšynoju, bezvidnosno vid togo, jak «nas bagato»). Stare pravylo vse šče v syli: kolonija musyť znaty metropoliju, metropoliї ž koloniju znaty zovsim neobov’jazkovo. Tak ščo – ni, šče ne «zdobuly». Ne peremogly, i prava buty soboju, ostatočno j bezpovorotno nadijnogo j nezaperečnogo, — šče ne vidvojuvaly. Pracjujemo.

— My lyše vstupyly v dobu spravdi serjoznyh geopolityčnyh transformacij, jaki vključatymuť i Jevropu, i Shid, i bagato čogo šče. I my až nijak ne na ostrovi. I vytvorennja svojeї istoriї – ce absoljutnyj obov’jazok deržavy. Bez ćogo nijaki reformy nikoly ne buduť uspišnymy. Bez ćogo my lyšatymemoś terytorijeju, de rostuť jalynky.

Džerela cytuvannja: «Centr informaciї pro prava ljudyny», «VolyńPost», «Livyj Bereg», Wikimedia, storinka pyśmennyci u Facebook

Raniše my navodyly vyslovljuvannja10 tez pro osvitu vid Ivana Prymačenka, Prometheus zasnovnyka platformy Prometheus ščodo osvity, suspiľstva ta zmin.