Jak pracjuje kolektyvne finansuvannja na advocacy-platformah

Читати кирилицею
Jak pracjuje kolektyvne finansuvannja na advocacy-platformah

Evoljucija Change.org

Malo hto znaje: koly u 2007 roci platforma Change.org počynala svoju robotu, osnovnyj instrument, kotryj vona proponuvala, — ce onlajn-kraudfandyng v jogo zarodkovij formi. Na toj moment šče ne «vystrilyly» taki tytany masovogo zboru koštiv v mereži, jak Kickstarter ta Indiegogo. Peršopočatkova ideja poljagala v tomu, ščoby nekomercijni organizaciї publikuvaly svoї proekty na Change.org, a ljudy mogly їh pidtrymuvaty bezposeredńo. Platforma mala vystupaty v roli poserednyka sociaľnoї vzajemodiї miž ljuďmy i organizacijamy, za ščo b otrymuvala 1% komisiї.

Komanda Change.org hotila zaproponuvaty cikavišyj sposib zalučennja ljudej, aniž zastosuvannja takogo instrumentu prjamogo marketyngu, jak pošta. Na toj moment ce bulo duže populjarno. Ta j naviť doteper amerykancjam nadsylajuť tonny nabrydlyvyh paperovyh lystiv z propozycijeju vypysaty ček dlja togo čy inšogo fondu abo organizaciї. Dobre, ščo nas kolyś omynuv takyj trend vykorystannja nacionaľnogo servisu poštovogo zv’jazku dlja zaohočennja gromadjan do blagodijnosti. U nas ce perekočuvalo na platformy, sajty i v sociaľni mereži, — ta, jmovirno, skorotylo dohid žebrakiv na vulycjah ta v perehodah. Ne jdeťsja pro predstavnykiv kreatyvnoї industriї, jaki takym čynom stajuť blyžčymy do ljudej. Tut varto nagadaty pro vidomyj TED-vystup muzykantky ta blogerky Amandy Palmer:

Povernemosja u 2007 rik. Pislja dekiľkoh misjaciv roboty komanda Change.org vyjavyla, ščo nedostatńo prosto stvoryty platformu, de ljudy možuť bezposeredńo pidtrymuvaty konkretni proekty organizacij, aby garantuvaty aktyvnisť i ščedrisť ljudej. Koly pidrahuvaly dohid, to vyjavylosja ščo za rik vdalosja zarobyty na 1%-j komisiї vśogo $518. Na svojemu nastupnomu evoljucijnomu vytku Change.org vyprobuvaly inšu modeľ. Komanda vyrišyla zmistyty fokus z organizacij na gromadśku žurnalistyku. Vony najnjaly desjatok redaktoriv ta paru soteń frilanseriv. Ti maly «štormyty» taki temy, jak zmina klimatu čy problema bezhatčenkiv. Hoča na sajt pryhodylo ščomisjacja blyźko pivmiľjona novyh vidviduvačiv, vony ne žertvuvaly košty i ne vkladaly svij čas jak volontery. Vony prosto vyslovljuvaly svij interes, pidpysujučy petyciї.

Zvyčajno, u petycijah ne bulo ničogo novogo: taka forma vyražennja interesiv gromady isnuvala davno. Prote sociaľni mereži značno vplynuly na komunikacijnyj aspekt, oskiľky їhnja pronyknisť v informacijnyj prostir otrymala instrumentarij dlja zrostannja v geometryčnij progresiї. Masštabuvannja perestalo buty problemoju. Inša zadača poljagala u stymuljuvanni pevnyh algorytmiv povedinky korystuvačiv. Na peršyj plan vyjšlo zavdannja stymuljuvaty biľšu aktyvnisť ljudej, ščo dopomagala by vyrišuvaty reaľni problemy.

Novyj komunikacijnyj algorytm

Zrozumivšy, ščo Change.org peretvorjujeťsja na agregator blogiv, komanda vyrišyla zrobyty platformu vidkrytoju dlja korystuvačiv. Її zasnovnyk Ben Rettrej u odnomu zi svoїh interv’ju skazav, ščo vony ne majuť bažannja upravljaty sajtom z velykym obsjagom petycij. Platforma maje staty miscem dlja spilkuvannja tyh, hto hoče zminjuvaty svit, i tyh, hto nym keruje. Zvyčajno, postavlena ciľ bula ambitnoju, i vona potrebuvala jakisnogo vtilennja.

Lyše na praktyci vdalosja zrozumity, čomu perši petyciї, dodani ljuďmy, ne pracjuvaly. Pryčyna poljagala u vidsutnosti konkretnogo adresata, jakyj može povplyvaty na rišennja. Ce robylo zapyty nedijevymy.

Teper dlja podannja petyciї treba projty 4 etapy. Kožen iz etapiv suprovodžujeťsja lakoničnymy pidkazkamy, jaki zadajuť typ povedinky avtoriv ta tonaľnisť petycij. Jak, napryklad, obyraty ne prezydenta čy use ministerstvo, a ljudynu na profiľnij posadi, jaka može buty «generatorom rišeń» — i švydše pryvede do rezuľtatu. Change.org radyť unykaty prynyžennja inšyh ta rozpalennja vorožneči — natomisť robyty petyciї personaľnymy. Zaraz na platformi možna vidslidkuvaty «peremogy», ale tut važlyvo zaznačyty, ščo rišennja pro uspišnisť pryjmaje toj, hto stvorjuvav petyciju, zrobyvšy vidpovidnu poznačku.

Jak pracjuje kolektyvne finansuvannja na advocacy-platformah

Stvorennja petyciї

Jak pracjuje kolektyvne finansuvannja na advocacy-platformah

Vybir togo, hto maje pryjmaty rišennja

Jak pracjuje kolektyvne finansuvannja na advocacy-platformah

Pojasnennja ščodo problemy

Jak pracjuje kolektyvne finansuvannja na advocacy-platformah

Dodavannja mediamaterialiv

Avaaz — kliktyvizm čy efektyvne lobbi

Shoža mehanika dodavannja petycij pracjuje na Avaaz. Ce — inša organizacija, jaka zajmajeťsja prosuvannjam globaľnogo aktyvizmu. Vony obraly svojeju misijeju «dolaty rozryv miž svitom, v jakomu my žyvemo, i tym, v jakomu hotilosja by žyty biľšosti».

Na vidminu vid Change.org, komanda Avaaz zajnjala proaktyvnišu pozyciju u svoїh advokacijnyh kampanijah. Analizujučy їhni teksty, legko pomityty kategoryčnisť kopirajtyngu — i te, jak vony protystavljajuť bile čornomu, dajučy vidčuttja ljudjam, ščo їhnja učasť dopomože vytrymaty tysk naviť bagatomiľjardnyh imperij ta korporacij. Jmovirno, same tomu u Avaaz biľše krytykiv. Vony zvynuvačujuť komandu v manipuljatyvnij pryrodi їhnih dij ta stymuljuvanni kliktyvizmu — tobto amorfnosti ljudej, koly potribno dijaty ne lyše kiľkoma klikamy na svojemu noutbuci čy komp’juteri. Nyzka kraїn, — takyh, jak Kytaj, Iran, Kazahstan — vzagali zaboronyly vykorystannja cijeї platformy.

Čytajte takož: «Parasol» — vid sociaľnogo proektu do knygy avtorstva vidomyh ukraїnciv

Sogodni na їhńomu sajti opysano bilja 100 peremog, — takyh, jak boroťba z brazyľśkym korupcionerom ta kolyšnim spikerom parlamentu Eduardo Kuńjeju, jakogo zasudyly na 15 rokiv uv’jaznennja za habarnyctvo; čy kampanija proty poїdannja sobak v kytajśkomu misti Julyn, v rezuľtati čogo ščoričnyj festyvaľ sobačogo m’jasa bulo vidmineno i pryjnjato zakon pro zaboronu prodažu takogo m’jasa v restoranah ta magazynah.

Komanda Avaaz rozpovidaje pro sotnju uspihiv u riznyh temah ta masštabah: vid zaborony prokladennja kanalu u Veneciї dlja proplyvu velykyh suden centrom mista do vidminy zakonu v Marokko, jakyj raniše dozvoljav ğvaltivnykovi unyknuty vidpovidaľnosti, odružyvšyś na svoїj žertvi, — čy prosto zviľnennja Paryžu vid avtomobiliv na odyn deń.

01/ 04
Avaaz — kliktyvizm čy efektyvne lobbi

Kolektyvne finansuvannja na Avaaz

Avaaz zapuskajuť jak informacijni kampaniї, tak i zahody zi zbyrannja koštiv. Informacijni pryznačenni dlja pryvernennja uvagy ta tysku dlja pryjnjattja pevnyh rišeń. Fandrajzyngovi kampaniї skerovani na pidtrymku tryvalyh iniciatyv, — jak, napryklad, dopomoga iz vprovadžennjam «dyvo-planu» iz porjatunku planety. Krim inšogo, vin takož maje na meti zmusyty lideriv deržav vzjaty na sebe vidpovidne zobov’jazannja. Do reči, Avaaz proponuje nalaštuvaty ščotyžnevyj vnesok, i daje možlyvisť naviť obraty zručnu valjutu pomiž 24 variantiv.

Inšyj typ kraudfandyngovyh kampanij na Avaaz nacilenyj na terminovyj zbir vneskiv. Sered aktuaľnyh kampanij — fandrajzyng dlja najmu advokativ, jaki mogly by vstupyty u protystojannja z bagatomiľjardnoju siľśkogospodarśkoju mega-korporacijeju Monsanto. Vona specializujeťsja na vyrobnyctvi genetyčno modyfikovanogo nasinnja ta gerbicydiv. Predstavnyctva cijeї kompaniї je v 69 kraїnah, — v tomu čysli j v Ukraїni. Najemocijnišyj posyl kraudfandyngovoї kampaniї nastupnyj: «Monsanto may have unlimited resources to intimidate, but Avaaz has unlimited people power, and our members just aren’t afraid» (perekl. — «Monsanto može maty neobmeženi resursy dlja zaljakuvannja, ale Avaaz maje neobmeženu sylu ljudej, i našym učasnykam ne strašno»). Na śogodni cju kampaniju pidtrymalo majže 98 tys osib z uśogo svitu.

Kolektyvne finansuvannja na Avaaz

Kolektyvne finansuvannja na Avaaz

Epopeja «narod proty Monsanto» na Avaaz tryvaje uže dekiľka rokiv. Її iniciatory apeljujuť do opublikovanogo zvitu Mižnarodnoї agenciї doslidžennja raku (IARC). U dokumenti jšlosja, ščo glifosat, — vyd gerbicydiv, — može vyklykaty rak. Uže 2 mln ljudej pidpysalo petyciju: «Protect our health, Stop Monsanto».

Na oficijnomu sajti kompaniї Monsanto v kvitni 2017 roku opublikuvaly vidpoviď na zvit IARC, stverdžujučy, ščo vony autsajdery u svoїh doslidžennjah. Predstavnyky kompaniї takož posylalysja na vysnovky inšyh reguljatornyh organizacij, jaki ne znajšly zv’jazku miž glifosatom ta rakom.

Bez sumnivu, cja problema varta okremogo nezaležnogo rozsliduvannja. Prote nesprostovnym zalyšajeťsja fakt zdatnosti mobilizovanoї spiľnoty vplyvaty na porjadok dennyj ta nyzku polityko-ekonomičnyh rišeń. Do prykladu, v Jevroparlamenti dosi tryvajuť dyskusiї, čy zaboronjaty prodaž produktiv iz vmistom ćogo gerbicydu. Doslidnyky stverdžujuť, ščo nepopuljarnisť glifosatu v očah gromadśkosti može vytisnyty jogo z rynku JeS. Lyše pytannja času, koly agrarni kompaniї znajduť jomu aľternatyvu.

Jak pracjuje finansova modeľ

Jak Change.org, tak i Avaaz isnujuť zavdjaky vneskam korystuvačiv, indyviduaľnyh osib ta organizacij, prote їhni modeli vidriznjajuťsja. Koly Change.org povnistju peretvorylasja na p2p-platformu, vony otrymaly sociaľnu investyciju u rozmiri $15 mln vid Omidyar Network, jaka svogo času bula stvorena zasnovnykom eBay P’jerom Omiďjarom. Ce stalo peršym velykym materiaľnym poštovhom dlja rozvytku platformy ta mastšabuvannja komandy na svitovyj riveń.

Zaraz na oficijnomu sajti možna znajty informaciju pro te, ščo je try džerela, jaki zabezpečujuť dijaľnisť Change.org. Peršyj, ce — «klub druziv»: periodyčni vnesky vid korystuvačiv, kotri rozdiljajuť filosofiju komandy. Vony majuť dostup do ščomisjačnyh zvitiv organizaciї. Na žaľ, cijeju opcijeju ne vdajeťsja skorystaty z Ukraїny.

Šče odne demokratyčne džerelo dohodu — vnesky za prosuvannja petycij. Pislja togo, jak korystuvač pidpysuje petyciju, її pošyrennja možna pidtrymaty finansovo. 100 grn — i petyciju zmožuť pobačyty šče 400 ljudej.

I tretje džerelo finansuvannja — sociaľni investyciї, pro jaki zgaduvalosja vyšče. Їh u riznyj čas robyly zasnovnyk Microsoft Bill Ğejts, spivzasnovnyk Twitter Evan Viľjams, aktor Ešton Kutčer ta inši.

Kolektyvne finansuvannja na Avaaz

Komanda Avaaz stverdžuje, ščo їhnja organizacija vidmovylasja vid grantiv ta vneskiv urjadiv i korporacij. Odnočasno  Avaaz je garnym prykladom vtilennja instytucijnogo kraudfandyngu — modeli, za jakoju korystuvači pidtrymujuť potočnu dijaľnisť organizaciї dobroviľnymy vneskamy. Šče vpravnišyj riveń zaohočennja dobročynciv — zrobyty platiž reguljarnym. Avaaz nenav’jazlyvo proponuje taku opciju, garantujučy te, ščo naviť «najmenšyj vnesok projde dovgyj šljah».

Jak pracjuje finansova modeľ