Anastasija Šelevyćka, Ksenija Semenova: «Nauka bukvaľno skriź navkolo nas»

Читати кирилицею
Anastasija Šelevyćka, Ksenija Semenova: «Nauka bukvaľno skriź navkolo nas»

Organizatorky zahodu doslidyly majže dvadcjatylitnij dosvid edutejnmentu (edutainment) Poľšči, jakyj vmilo adaptujuť do realij Ukraїny. Do piknikiv zalučajuť specialistiv, naukovciv, entuziastiv, jaki diljaťsja svoїmy znannjamy z publikoju. Učasnykam ne podajuť teoriju, a zahopljujuť, rozvažajuť ta rozkryvajuť tajemnyci fizyky, himiї, biologiї ta inšyh sfer nauky.

Okrim tehnologično skladnyh, častyna eksperymentiv bazujuťsja na zovsim budennyh predmetah: m’jači, klej, farby, povitrjani kuľky čy naviť solomky dlja napoїv. Takym čynom kožen može z legkistju povtoryty eksperyment vdoma.

Pro osoblyvosti Naukovyh Piknikiv

Fiška Naukovyh Piknikiv u tomu, ščo nauku možna čipaty rukamy v prjamomu sensi. Možna podyvytyś v mikroskop, pozmišuvaty himični reagenty. Duže važlyvo, ščo vidviduvači spilkujuťsja ne z aktoramy, jaki grajuť roľ naukovciv i pokazujuť šou, a dijsno z naukovcjamy ta innovatoramy. Ce daje možlyvisť ne prosto poveselytysja na šou, a diznatysja, ščo same vidbuvajeťsja. Takyj format poljubyvsja ljudjam, bo vin rozvažaľnyj, ne tiľky navčaľnyj.

Ce tak zvanyj «edutejment» — navčannja čerez rozvagu. Ale tut važlyvo rozumity, ščo naši pikniky — ce dlja biľšosti perše znajomstvo zi svitom nauky, i pislja cikavosti povynen buty rozvytok. V ćomu sensi my duže družymo z Dnjamy nauky. Vony zaprošujuť vidviduvačiv pity dali v cikavosti do nauky i vidvidaty prymiščennja Akademiї nauk, shodyty v gosti do naukovciv. Naukovi Pikniky u Kyjevi vidbuduťsja vže 23 veresnja ćogo roku v parku Ševčenka.

Ščo čekaty gostjam zahodu ćogorič

Cogo roku my posyljujemo lekcijnu častynu. Duže reteľno obyrajemo temy ta lektoriv, ščoby bulo cikavo vsim našym vidviduvačam. U nas z’javyvsja novyj partner v organizaciї festyvalju — Kyїvśkyj molodižnyj centr. Otže, teper budemo pracjuvaty ne tiľky dlja ditej z baťkamy, a j dlja studentamy. Studenty, do reči, u nas zavždy volonterjať, dopomagajuť naukovcjam z demonstracijamy, stvorjujuť atmosferu zahodu.

Čy je cej format suto ukraїnśkym

Cej format my  zapozyčyly u Varšavi j dosi spivpracjujemo z Centrom nauky Kopernyk. Ščoroku vid Ukraїny na poľśki pikniky їzdjať naši predstavnyky. Zaraz Naukovi Pikniky je takož i v Gruziї, napryklad.

Ukraїnśki vidriznjajuťsja tym, ščo u nas festyvaľ ne prohodyť centralizovano u Kyjevi. Buď-jake misto može organizuvaty u sebe naukovi pikniky.

Ščo vidbuvajeťsja u sučasnomu ukraїnśkomu infoprostori iz populjaryzacijeju nauky

Z nauky varto robyty kuľt, odnoznačno. Bazovyj pryncyp, na jakomu pobudovana nauka — krytyčne myslennja, dokazovisť, cikavisť, poslidovna pracja. Ce — ti rysy, jaki budujuť syľnu deržavu z uspišnymy i ščaslyvymy ljuďmy. Prote je zagroza robyty naukpop na švydku ruku, bo takyj trend zaraz: vse robyty švydko. Todi nauka pidminjujeťsja psevdonaukoju. Dosjagnennja včenyh perebiľšujuťsja, ščo potim neodminno pryzvodyť do rozčaruvannja.

Važlyvo govoryty ljudjam pravdu: ščo teleportaciju šče ne vynajšly, liky proty raku ne prydumaly, na inšyh planetah žyttja ne znajšly. Ale pry ćomu pojasnjuvaty, čomu reaľni naukovi vidkryttja važlyvi. Zvisno ce skladno i potrebuje času.

Naukpopu brakuje naukovciv i žurnalistiv. Na žaľ, ne vsi naukovci rozumijuť zaležnisť miž suspiľnoju dumkoju i finansuvannjam nauky deržavoju. Naspravdi žurnalistiv, jaki jakisno pyšuť pro nauku, možna pererahuvaty na paľcjah

Naukpop može vyrišyty problemu interesu ljudej do nauky, cinnosti krytyčnogo myslennja u suspiľstvi. Prote moloď pide pracjuvaty v nauku lyše koly tam buduť groši, ščoby vyžyty, i perspektyvy, ščoby rozvyvatysja. Na žaľ, zaraz biľše šansiv naukovci majuť zakordonom.

Jak rozvyvaty «pikniky» v regionah

My zavždy pidtrymujemo iniciatyvy v inšyh mistah. Konsuľtujemo jak organizuvaty zahid, nadajemo materialy; zabezpečujemo informacijnu pidtrymku. U nas dosyť potužna storinka u Facebook i bagato informacijnyh partneriv.

Try reči, jaki varto znaty organizatoram podij

Nauka — ščoby zrobyty Naukovi Pikniky, potribni naukovci, prynajmni včyteli, jaki vykladajuť naukovi znannja. Bez naukovciv podibni zahody peretvorjujuťsja v zvitnu vystavku miscevyh Centriv dytjačoї ta junaćkoї tvorčosti. My takož zaprošujemo dotyčnyh do nauky ljudej, jaki ne je naukovcjamy. Odnogo razu klykaly predstavnykiv Nacionaľnoї policiї rozkazaty pro sebe. Ale osnovnyj kontent — ce nauka.

Spivpracja. Odne z gasel proektu — «Nauka ob’jednuje». Neobhidno vse misto ob’jednaty navkolo ideї populjaryzaciї nauky. Misceve samovrjaduvannja maje dopomagaty z miscem provedennja, školy — stavaty učasnykamy, a miscevi ZMI — pysaty pro zahid. Tiľky v synergiї vyjde kruto. Možna nalagodžuvaty spivpracju miž mistamy. Cogo roku my sprobujemo vyjty na onlajn-zv’jazok iz Lućkom, de pikniky projduť odnočasno z Kyjevom.

Pidtrymka — organizatory Naukovyh Piknikiv u sebe v misti čy mistečku možuť zavždy zvernutysja po dopomogu na osnovnu storinku piknikiv u Facebook. My dopomožemo vse organizuvaty, sklasty programu, bjudžet, napysaty pres-reliz toščo. Nihto ne zavažaje provodyty naukovi festyvali j samostijno. Ale razom ce vyhodyť zavždy efektyvniše.

Try reči, ščo nadyhajuť

Čytajte takož: 5 faktiv pro peršu naukovo-populjarnu konferenciju Brain&Ukraine

Perše, ščo nadyhaje, — koly ljudy ob’jednujuťsja zarady horošoї spravy. Napryklad, Naukovi Pikniky razom iz Dnjamy nauky podaly 2 proekty na Gromadśkyj bjudžet Kyjeva: Naukovyj skver ta Rik nauky u Kyjevi. Skver z naukovymy instaljacijamy ta miscem dlja vystavok de buduť prohodyty zustriči kyjan z naukoju — ta cilyj rik naukovo-populjarnyh zahodiv. Ščoby vygraty finansuvannja cyh proektiv. u žovtni treba bude ob’jednatysja vsim žyteljam mista i zibraty maksymum golosiv. Oś ščo bude spravdi nadyhaty!

Nastupne — ce dity. Koly na Naukovyh piknikah mala smykaje baťka za ruku i kaže: «Pa! a možna ja budu fizykom koly vyrostu?» — ty rozumiješ, ščo majbutnje vže tut, prosto ćomu majbutńomu treba vyrosty trošky.

A takož nadyhajuť odnodumci. Koly z’javljajeťsja šče odyn naukovo-populjarnyj proekt — ce duže kruto. Naviť je deś v glybyni duši dumka: «Nu čomu ce ne my dodumalysja vydavaty ukraїnomovnyj naukovo-populjarnyj žurnal «Kunšt»).

Try porady populjaryzatoram nauky v Ukraїni

Čytajte takož: Komanda «Kunšt»: «Pragnemo dovesty, ščo nauka stosujeťsja kožnogo»

Varto zmyrytysja iz tym, ščo vy ničogisińko ne znajete. Ce ne soromno. Tiľky tak možna počaty spravžnje doslidžennja nauky v Ukraїni. U suspiľstvi je bagato stereotypiv, jakyh varto pozbuvatysja. Počaty varto zi znajomstva z naukovcjamy ta populjaryzatoramy, jaki vže pracjujuť. Ce zekonomyť bagato času na starti.

Nabratysja terpinnja. Nauka pogano prodajeťsja. V naukovo-populjarni proekty ne vkladajuť bagato grošej mecenaty. Vam bagato raziv skažuť, ščo problema nadumana, i populjaryzuvaty nauku ne potribno. Buduť govoryty, ščo nauky nemaje. Naukovci buduť vam vidmovljaty, bo vony znevirylysja v žurnalistah i bojaťsja čergovogo sjužetu pro NANU na telebačenni. Odnak zusyllja varti rezuľtatu.

Have fun! Nauka — ce cikavo, ce kruto, ce važlyvo. Nauka ruhaje svit vpered. Na našu dumku, ce — najblagorodniša sprava. Nauka daje novi znannja, a znannja — ce ponjattja vične. Jakščo vy tak ne dumajete, ne populjaryzujte nauku, buď laska, ne treba. Treba ljubyty te, ščo ty robyš.