Pro ščo zakonoprojekt?

Zakonoprojekt proponuje zminyty Konstytuciju tak, ščoby nadaty pravo zakonodavčoї iniciatyvy narodu — ce označaje, ščo za rezuľtatamy referendumu ljudy možuť proponuvaty zminy v zakony na rozgljad Verhovnij Radi.

Jak vreguľovujeťsja pytannja provedennja referendumu zaraz?

Sogodni v Ukraїni faktyčno nemaje zakonodavstva pro referendumy, oskiľky 26 kvitnja 2018 roku Konstytucijnyj Sud vyznav nekonstytucijnym Zakon Ukraїny «Pro vseukraїnśkyj referendum» 2012 roku. Toj zakon krytykuvaly za možlyvisť provedennja manipuljatyvnyh nacionaľnyh referendumiv.

Jakščo govoryty pro paket zakonoproektiv pro narodovladdja, to odyn z peršyh zakoniv pro zagaľnonacionaľnyj referendum. Ja dumaju, ščo nezabarom vin z’javyťsja u Verhovnij Radi

Dmytro Razumkov , Golova Verhovnoї Rady Ukraїny

Koly bulo vneseno zakonoprojekt?

Zakonoprojekt «Pro narodovladdja čerez vseukraїnśkyj referendum» vnis do parlamentu Prezydent Volodymyr Zelenśkyj 9 červnja 2020 roku.

Ščo bulo vidomo raniše?

Zakon pro referendum vhodyť v paket «zakoniv pro narodovladdja». Sjudy vhodjať takož zakon pro zagaľnonacionaľnyj referendum, miscevi referendumy, «rekol» (vidklykannja — red.) deputativ, narodne veto na zakony i bagato inšogo.

24 sičnja u Verhovnij Radi Ukraїny pidgotuvaly zakonoproekt pro vseukraїnśkyj referendum, ale vin šče potrebuvav doopracjuvannja, tož jogo vyrišyly vidklasty do treťoї sesiї Verhovnoї Rady.

Jaki pytannja možna vynosyty na referendum

Referendumy zazvyčaj zastosovujuť dlja rozv’jazannja osoblyvo važlyvyh pytań. V zakonoprojekti Zelenśkogo vkazanyj perelik takyh pytań:

  1. zatverdžennja zakonu pro vnesennja zmin do rozdiliv I, III, XIII Konstytuciї Ukraїny;
  2. zagaľnoderžavnogo značennja;
  3. pro zminu terytoriї Ukraїny;
  4. pro vtratu čynnosti zakonom Ukraїny abo okremymy jogo položennjamy.

Ščo ne možna vyrišuvaty za dopomogoju referendumu

Vynosyty na referendum ne možna pytannja ščodo podatkiv, bjudžetu ta amnistiї. Takož za dopomogoju referendumu ne možna likviduvaty nezaležnisť Ukraїny, porušyty deržavnyj suverenitet i terytoriaľnu cilisnisť Ukraїny. Zaboroneni pytannja, ščo stosujuťsja stvorennja zagrozy nacionaľnij bezpeci Ukraїny, rozpaljuvannja mižetničnoї, rasovoї, religijnoї vorožneči.

Jak rozpočaty referendum?

Referendum možuť inicijuvaty Prezydent, Verhovna Rada ta narod. Jakščo vsih umov bulo dotrymano, Prezydent rozpočynaje referendum speciaľnym Ukazom, a same golosuvannja maje vidbutysja v ostannju nedilju 60-tydennogo terminu pislja opublikuvannja Ukazu.

Referendum za narodnoju iniciatyvoju

Jakščo vy hočete zapustyty referendum za jakymoś važlyvym pytannjam, vam potribno zibraty ne menš niž 3 miľjony pidpysiv:

  • Ne menš niž u 2/3 oblastej Ukraїny
  • Ne menš niž po 100 000 pidpysiv u kožnij z nyh

Jak prohodyť referendum

Vynesty na referendum možna lyše odne pytannja za raz. Formuljuvaty jogo potribno tak, ščoby vono bulo zrozumilym, ne malo riznyh tlumačeń, a vidpovidi možuť buty lyše «tak» abo «ni». Referendum ne možna provodyty odnočasno z zagaľnoderžavnymy vyboramy.

Golosuvannja može prohodyty jak klasyčno (shože na zvyčni vybory), tak i v elektronnomu vygljadi. Agituvaty možna do ostanńoї p’jatnyci pered dnem golosuvannja (subota — tak zvanyj «deń tyši»).

Jakščo narod progolosuje za rišennja, vono je obov’jazkovym, a zminyty jogo možna lyše za dopomogoju inšogo referendumu, jakyj može vidbutysja ne raniše, niž za try roky.

Jakymy je perevagy instytutu referendumu

Instytut referendumu dozvoljaje naprjamu diznatysja dumku gromadjan iz pryvodu konkretnyh pytań, vidstežyty stavlennja do zaproponovanyh iniciatyv vlady, pobačyty pidtrymku čy protydiju naselennja kraїny.

Vodnočas, v dejakyh kraїnah referendumy dozvoljajuť manipuljuvaty suspiľstvom, oskiľky vidkryvajuť možlyvisť vyrišennja skladnyh ta neodnoznačnyh pytań čerez golosuvannja ljudej, jaki ne majuť vidpovidnoї ekspertyzy, tobto prosto ne znajuť pro možlyvi naslidky.

Same tak, za ocinkamy ekspertiv, stalosja z referendumom v Niderlandah stosovno Ugody pro asociaciju JeS z Ukraїnoju, koly bagato golandciv vvažaly, ščo Ugoda peredbačaje vstup Ukraїny do JeS čy naplyv migrantiv z našoї kraїny.

Shoža sytuacija vidbulasja i u Velykyj Brytaniї, koly biľšisť gromadjan progolosuvala za vyhid kraїny z Jevropejśkogo Sojuzu. Polityky, jaki prosuvaly cju ideju, vidverto brehaly pro spravžnij vplyv JeS na vnutrišni spravy v kraїni. Napryklad, teperišnij prem’jer Ob’jednannogo Korolivstva Borys Džonson rozpovidav bajky pro «bananovu policiju» — neisnujučyj jevropejśkyj organ, jakyj reguljuje rozmir bananiv. Abo obicjav, ščo 80 miľjoniv turkiv pryїduť do Brytaniї jak migranty, koly Tureččyna vstupyť do JeS (vse naselennja Tureččyny skladaje 80,81 miľjoniv ljudej).

Jak vidomo, popry te, ščo brehnju vykryly, sproby provesty povtornyj referendum čy skasuvaty Brexit provalylysja. Velyka Brytanija vyjšla z JeS 1 ljutogo.

Referendum 2000 roku

V Ukraїni ostannij referendum provodyly u 2000 roci. Prezydent Leonid Kučma vynis na vsenarodne obgovorennja taki pytannja:

  • obmežyty deputatśku nedotorkannisť
  • vstanovyty dodatkovi pidstavy dlja rozpusku Verhovnoї Rady
  • zmenšyty kiľkosti narodnyh deputativ z 450 do 300
  • sformuvaty dvopalatnyj parlament

U Švejcariї referendumy ščodo strategičnyh rišeń pro majbutnje kraїny potrebujuť obov’jazkovogo vynesennja na referendum.

Tak, kraїna stala členom OON (1945 r.) tiľky u 2002 r., tomu ščo u 1986 r. 75,7 % švejcarciv, jaki progolosuvaly na referendumi, vidmovylysja vid vstupu kraїny v OON.

📱 Čytajte Na chasi u Facebook i Twitter, pidpysujteś na kanal u Telegram.